-> આરોગ્ય મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે કોવિડ-19 રસીકરણ અને દેશમાં અચાનક મૃત્યુના અહેવાલો વચ્ચે કોઈ સીધો સંબંધ નથી :
નવી દિલ્હી : ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ મેડિકલ રિસર્ચ (ICMR) અને નેશનલ સેન્ટર ફોર ડિસીઝ કંટ્રોલ (NCDC) દ્વારા કરવામાં આવેલા અભ્યાસોએ સ્થાપિત કર્યું છે કે કોવિડ-19 રસીકરણ અને દેશમાં અચાનક મૃત્યુના અહેવાલો વચ્ચે કોઈ સીધો સંબંધ નથી. કેન્દ્રીય આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલય દ્વારા એક અખબારી યાદી અનુસાર, દેશમાં ઘણી એજન્સીઓ દ્વારા અચાનક અસ્પષ્ટ મૃત્યુના મામલાની તપાસ કરવામાં આવી છે. આ અભ્યાસોએ નિષ્કર્ષ પર સ્થાપિત કર્યું છે કે કોવિડ-19 રસીકરણ અને દેશમાં અચાનક મૃત્યુના અહેવાલો વચ્ચે કોઈ સીધો સંબંધ નથી. ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ મેડિકલ રિસર્ચ (ICMR) અને નેશનલ સેન્ટર ફોર ડિસીઝ કંટ્રોલ (NCDC) દ્વારા કરવામાં આવેલા અભ્યાસો પુષ્ટિ આપે છે કે ભારતમાં કોવિડ-19 રસીઓ સલામત અને અસરકારક છે, જેમાં ગંભીર આડઅસરોના અત્યંત દુર્લભ કિસ્સાઓ છે. અચાનક હૃદયરોગથી થતા મૃત્યુ વિવિધ પરિબળોને કારણે થઈ શકે છે, જેમાં આનુવંશિકતા, જીવનશૈલી, પહેલાથી અસ્તિત્વમાં રહેલી પરિસ્થિતિઓ અને કોવિડ પછીની ગૂંચવણો શામેલ છે.
પ્રકાશન મુજબ, ICMR અને NCDC ખાસ કરીને 18 થી 45 વર્ષની વયના યુવાનોમાં, અચાનક અસ્પષ્ટ મૃત્યુ પાછળના કારણોને સમજવા માટે સાથે મળીને કામ કરી રહ્યા છે. આનું અન્વેષણ કરવા માટે, વિવિધ સંશોધન અભિગમોનો ઉપયોગ કરીને બે પૂરક અભ્યાસ હાથ ધરવામાં આવ્યા હતા – એક ભૂતકાળના ડેટા પર આધારિત અને બીજો વાસ્તવિક સમયની તપાસ સાથે સંકળાયેલો. ICMR ના નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ એપિડેમિઓલોજી (NIE) દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા પ્રથમ અભ્યાસનું શીર્ષક હતું “ભારતમાં 18-45 વર્ષની વયના પુખ્ત વયના લોકોમાં અસ્પષ્ટ અચાનક મૃત્યુ સાથે સંકળાયેલા પરિબળો – એક બહુકેન્દ્રિત મેચ્ડ કેસ-નિયંત્રણ અભ્યાસ”. આ અભ્યાસ મે થી ઓગસ્ટ 2023 દરમિયાન 19 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં 47 તૃતીય સંભાળ હોસ્પિટલોમાં હાથ ધરવામાં આવ્યો હતો. તેમાં એવા વ્યક્તિઓનો અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો હતો જેઓ સ્વસ્થ દેખાતા હતા પરંતુ ઓક્ટોબર 2021 અને માર્ચ 2023 ની વચ્ચે અચાનક મૃત્યુ પામ્યા હતા.
આ તારણો દર્શાવે છે કે COVID-19 રસીકરણ યુવાન પુખ્ત વયના લોકોમાં અસ્પષ્ટ અચાનક મૃત્યુનું જોખમ વધારતું નથી. “યુવાનોમાં અચાનક અસ્પષ્ટ મૃત્યુમાં કારણ સ્થાપિત કરવું” શીર્ષક ધરાવતો બીજો અભ્યાસ હાલમાં ઓલ ઈન્ડિયા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેડિકલ સાયન્સિસ (AIIMS), નવી દિલ્હી દ્વારા ભંડોળ અને ICMR ના સહયોગથી હાથ ધરવામાં આવી રહ્યો છે. આ એક સંભવિત અભ્યાસ છે જેનો હેતુ યુવાન પુખ્ત વયના લોકોમાં અચાનક મૃત્યુના સામાન્ય કારણો નક્કી કરવાનો છે. અભ્યાસમાંથી ડેટાનું પ્રારંભિક વિશ્લેષણ સૂચવે છે કે હૃદયરોગનો હુમલો, અથવા મ્યોકાર્ડિયલ ઇન્ફાર્ક્શન (MI), આ વય જૂથમાં અચાનક મૃત્યુનું મુખ્ય કારણ છે. મહત્વપૂર્ણ વાત એ છે કે, પાછલા વર્ષોની તુલનામાં કારણોની પેટર્નમાં કોઈ મોટા ફેરફારો જોવા મળ્યા નથી. મોટાભાગના અસ્પષ્ટ મૃત્યુ કેસોમાં, આનુવંશિક પરિવર્તનને આ મૃત્યુના સંભવિત કારણ તરીકે ઓળખવામાં આવ્યા છે. અભ્યાસ પૂર્ણ થયા પછી અંતિમ પરિણામો શેર કરવામાં આવશે, પ્રેસ રિલીઝમાં જણાવાયું છે.
આ બંને અભ્યાસો સાથે મળીને ભારતમાં યુવાન વયસ્કોમાં અચાનક ન સમજાય તેવા મૃત્યુની વધુ વ્યાપક સમજણ આપે છે. એવું પણ બહાર આવ્યું છે કે કોવિડ-19 રસીકરણ જોખમ વધારતું નથી, જ્યારે અંતર્ગત સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ, આનુવંશિક વલણ અને જોખમી જીવનશૈલી પસંદગીઓ અસ્પષ્ટ અચાનક મૃત્યુમાં ભૂમિકા ભજવે છે. વૈજ્ઞાનિક નિષ્ણાતોએ પુનરોચ્ચાર કર્યો છે કે કોવિડ-19 રસીકરણને અચાનક મૃત્યુ સાથે જોડતા નિવેદનો ખોટા અને ભ્રામક છે અને વૈજ્ઞાનિક સર્વસંમતિ દ્વારા સમર્થિત નથી. નિર્ણાયક પુરાવા વિનાના અનુમાનિત દાવાઓ રસીઓમાં જાહેર વિશ્વાસને ઓછો કરવાનું જોખમ ધરાવે છે, જેણે રોગચાળા દરમિયાન લાખો લોકોના જીવ બચાવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી છે. આવા પાયાવિહોણા અહેવાલો અને દાવાઓ દેશમાં રસી પ્રત્યે ખચકાટમાં મજબૂત ફાળો આપી શકે છે, જેનાથી જાહેર આરોગ્ય પર પ્રતિકૂળ અસર પડી શકે છે. પ્રેસ રિલીઝમાં ઉમેર્યું હતું કે ભારત સરકાર તેના નાગરિકોની સુખાકારીનું રક્ષણ કરવા માટે પુરાવા-આધારિત જાહેર આરોગ્ય સંશોધન માટે પ્રતિબદ્ધ છે.
