ગરવી તાકાત ભાવનગર : ભૂતપૂર્વ કોંગ્રેસ સરકારોની ખામીયુક્ત નીતિઓને કારણે ભારતના શિપિંગ ક્ષેત્રને થયેલા નુકસાનનું મુખ્ય ઉદાહરણ ગણાવતા, પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ શનિવારે ભાર મૂક્યો કે દેશ વિદેશી જહાજો ભાડે લેવા પર વાર્ષિક 75 અબજ ડોલર ખર્ચ કરે છે – જે ભારતના સંરક્ષણ બજેટ જેટલી જ રકમ છે. “ભારતનું શિપિંગ ક્ષેત્ર કોંગ્રેસ પાર્ટીની નીતિઓને કારણે થયેલા નુકસાનનું એક સ્પષ્ટ ઉદાહરણ છે. ઐતિહાસિક રીતે, ભારત એક વૈશ્વિક દરિયાઈ શક્તિ અને વિશ્વના સૌથી મોટા જહાજ નિર્માણ કેન્દ્રોમાંનું એક હતું. આપણા દરિયાકાંઠે બાંધવામાં આવેલા જહાજો વૈશ્વિક વાણિજ્ય અને વેપારનો અભિન્ન ભાગ હતા. માત્ર પચાસ વર્ષ પહેલાં, ભારતની આયાત અને નિકાસનો લગભગ 40% હિસ્સો સ્થાનિક રીતે બનાવેલા જહાજો દ્વારા કરવામાં આવતો હતો. જોકે, કોંગ્રેસની આગેવાની હેઠળની સરકારોએ જહાજ નિર્માણની અવગણના કરી, તેના બદલે વિદેશી જહાજો ભાડે લેવાનું પસંદ કર્યું.
આના કારણે સ્થાનિક જહાજ નિર્માણ ઇકોસિસ્ટમ તૂટી પડી, જેના કારણે ભારતને વિદેશી જહાજો પર આધાર રાખવાની ફરજ પડી. આજે, આપણા વેપારનો ફક્ત 5% હિસ્સો ભારતમાં બનાવેલા જહાજોનો ઉપયોગ કરીને થાય છે, જેનો અર્થ છે કે આપણે આપણી 95% શિપિંગ જરૂરિયાતો માટે વિદેશી જહાજો પર આધાર રાખીએ છીએ, જેના પરિણામે ભારે નાણાકીય નુકસાન થાય છે,” પીએમ મોદીએ ગુજરાતના ભાવનગરમાં પોતાના સંબોધન દરમિયાન જણાવ્યું હતું. તેમણે ઉમેર્યું, “દર વર્ષે, ભારત વિદેશી જહાજો ભાડે લેવા માટે USD 75 બિલિયન (લગભગ ₹6 લાખ કરોડ) ખર્ચ કરે છે – જે લગભગ સંરક્ષણ બજેટ જેટલું જ છે. કલ્પના કરો કે આ પૈસાથી વિદેશમાં થતી નોકરીઓ અને આવકની કલ્પના કરો.
જો તેનો એક ભાગ પણ આપણા સ્થાનિક જહાજ નિર્માણ ઉદ્યોગમાં રોકાણ કરવામાં આવ્યો હોત, તો ભારતીય જહાજોનો ઉપયોગ વિશ્વભરમાં થયો હોત, જે દેશ માટે કરોડોની કમાણી કરતો હોત. પછી ભલે તે સેમિકન્ડક્ટર ચિપ હોય કે જહાજ, તેનું ઉત્પાદન ભારતમાં થવું જોઈએ.” તેમણે ધ્યાન દોર્યું કે ભંડોળના આ પ્રવાહથી વિદેશમાં લાખો નોકરીઓનું સર્જન થયું છે. મોદીએ ભાર મૂક્યો કે જો આ ખર્ચનો એક નાનો ભાગ પણ ભારતના શિપિંગ ઉદ્યોગમાં અગાઉની સરકારો દ્વારા રોકાણ કરવામાં આવ્યો હોત, તો આજે વિશ્વ ભારતીય જહાજોનો ઉપયોગ કરતું હોત, અને ભારત શિપિંગ સેવાઓમાં લાખો કરોડની કમાણી કરતું હોત. ભાવનગરની તેમની મુલાકાત દરમિયાન, પીએમ મોદીએ ₹34,200 કરોડથી વધુના દરિયાઈ ક્ષેત્રને લગતા અનેક વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સનું ઉદ્ઘાટન અને શિલાન્યાસ કર્યો.
તેમણે ઇન્દિરા ડોક ખાતે મુંબઈ આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂઝ ટર્મિનલનું ઉદ્ઘાટન કર્યું. તેમણે કોલકાતાના શ્યામા પ્રસાદ મુખર્જી બંદર પર એક નવા કન્ટેનર ટર્મિનલ અને સંલગ્ન સુવિધાઓનો શિલાન્યાસ પણ કર્યો; પારાદીપ બંદર પર એક નવો કન્ટેનર બર્થ, કાર્ગો હેન્ડલિંગ સુવિધાઓ અને સંલગ્ન વિકાસ; ટુના ટેકરા મલ્ટી-કાર્ગો ટર્મિનલ; એન્નોરના કામરાજાર બંદર પર અગ્નિશામક સુવિધાઓ અને આધુનિક રોડ કનેક્ટિવિટી; ચેન્નાઈ બંદર પર દરિયાઈ દિવાલો અને રેવેટમેન્ટ સહિત દરિયાકાંઠાના સંરક્ષણ કાર્યો; કાર નિકોબાર ટાપુ પર દરિયાઈ દિવાલનું બાંધકામ; કંડલાના દીનદયાળ બંદર પર બહુહેતુક કાર્ગો બર્થ અને ગ્રીન બાયો-મિથેનોલ પ્લાન્ટ; અને પટણા અને વારાણસી ખાતે જહાજ સમારકામ સુવિધાઓ.
