ગરવી તાકાત બનાસકાંઠા : અરવલ્લી પર્વતોની વચ્ચે સ્થિત, યાત્રાધામ અંબાજી 51 શક્તિપીઠોમાંનું એક છે, જેમ કે તંત્ર-ચુડામણિ જેવા પ્રાચીન ગ્રંથોમાં ઉલ્લેખ છે. 1 સપ્ટેમ્બરથી ભાદરવી પૂનમ મહામેળા માટે લાખો ભક્તોનું સ્વાગત કરવા માટે તે તૈયાર છે. અંબાજી શક્તિપીઠને ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે, જે મુગટ રત્ન સમાન છે, કારણ કે દેવી સતીનું પવિત્ર હૃદય અહીં પડ્યું હોવાનું માનવામાં આવે છે. અંબાજી માતાનું મૂળ મંદિર બૈઠા ઘાટ પર છે. ભવ્ય મંડપ અને ગર્ભગૃહમાં દૈવી હાજરી છે, જ્યાં મૂર્તિને બદલે વિશા યંત્રની પૂજા કરવામાં આવે છે. સોનાનો ઢોળ ચડાવેલ યંત્રને મુગટ, કાપડ અને સિંહ, વાઘ, હાથી, નંદી અને ગરુડ જેવા વાહનોથી શણગારવામાં આવે છે, જે દેવતાના સ્વરૂપનું પ્રતીક છે.
આ ઔપચારિક યંત્રને પવિત્ર માનવામાં આવે છે અને તેમાં 51 શિલાલેખો છે. ભક્તોને તેને સીધી રીતે જોવાની મંજૂરી નથી; પૂજા આંખો બંધ કરીને કરવામાં આવે છે. દર મહિનાની આઠમી તારીખે યંત્રની પૂજા કરવામાં આવે છે અને તેને ઇચ્છા પૂર્ણ કરનાર વૃક્ષ તરીકે ગણવામાં આવે છે. મંદિરની સામે ચાચર ચોક આવેલું છે, જ્યાં હોમ અને હવન કરવામાં આવે છે, જેના કારણે અંબાજી માતાને “ચોકવાળી માતા” નામ મળે છે. માતા દિવસભર ત્રણ સ્વરૂપોમાં દેખાય છે તેવું માનવામાં આવે છે: સવારે બાળક તરીકે, બપોરે એક યુવતી તરીકે અને સાંજે એક વૃદ્ધા તરીકે. તેમની સાપ્તાહિક શોભાયાત્રાઓ અલગ અલગ હોય છે: રવિવાર – વાઘ, સોમવાર – નંદી,
મંગળવાર – સિંહ, બુધવાર – લાંબી સૂંઢવાળો હાથી, ગુરુવાર – ગરુડ, શુક્રવાર – હંસ અને શનિવાર – ટૂંકી સૂંઢવાળો હાથી (ઐરાવત). પોષી પૂનમ માતાના દિવ્ય પ્રગટીકરણના દિવસ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસે, ગુજરાત અને નજીકના રાજ્યોમાંથી લાખો ભક્તો પગપાળા અને વાહનોમાં ભેગા થાય છે. અંબાજી ગામમાં મેળાનું આયોજન કરવામાં આવે છે, જે સુંદર રીતે શણગારવામાં આવે છે. શત-ચંડી યજ્ઞનું આયોજન કરવામાં આવે છે, અને માતાને 56 વિવિધ ભોગ ચઢાવવામાં આવે છે. સ્વતંત્રતા પહેલા, દાંતા રાજ્ય મંદિરનું સંચાલન કરતું હતું. ૧૯૬૦ માં ગુજરાતમાં જોડાયા પછી, મંદિર વ્યવસ્થાપન દેખરેખ માટે શ્રી આરાસુરી અંબાજી માતા દેવસ્થાન ટ્રસ્ટની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી.
બનાસકાંઠાના જિલ્લા કલેક્ટર અધ્યક્ષ તરીકે સેવા આપે છે, જ્યારે ડેપ્યુટી કલેક્ટર વહીવટકર્તા તરીકે નિયુક્ત થાય છે. અંબાજી ખાતે જગત જનની જગદંબાની દૈનિક આરતી ભટ્ટજી મહારાજ દ્વારા કરવામાં આવે છે. અભિષેક જેવી સવારની વિધિઓ પછી, ભટ્ટજી મહારાજ, જેમને મંચ પર પ્રવેશવાની મંજૂરી નથી, તેઓ સાંજે દીવા ચઢાવ્યા પછી આરતી કરે છે. દાંતા રાજ્ય યુગથી, સિદ્ધપુરના ભૂદેવોના ભટ્ટજી પરિવારને જ આરતી અને અન્ય વિધિઓ કરવા માટે અધિકૃત છે. દૈનિક આરતી સવાર, બપોર અને સાંજે થાય છે, અને આખા વર્ષ દરમિયાન, અખાત્રીજથી અષાઢી બીજ સુધી ત્રણ વાર આરતી કરવામાં આવે છે.
