કર્ણાટકમાં, ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) 38 વર્ષ જૂની પરંપરા તોડવામાં નિષ્ફળ રહી છે. 1985 પછી રાજ્યમાં કોઈ પક્ષ ફરી સત્તામાં આવ્યો નથી. કર્ણાટક વિધાનસભા ચૂંટણીના ટ્રેન્ડ મુજબ ભાજપ 80થી ઓછી સીટો પર દેખાઈ રહ્યો છે. બીજી તરફ કોંગ્રેસ ફરી એકવાર સત્તાનો સ્વાદ ચાખવા તરફ આગળ વધી રહી છે. તે બહુમતનો આંકડો પાર કરી ગઈ છે.
જો આ વલણો પરિણામોમાં ફેરવાય છે, તો 2024ની લોકસભા ચૂંટણી પહેલા ભાજપ માટે તે મોટો ફટકો બની શકે છે. કારણ કે દક્ષિણમાં કર્ણાટક એકમાત્ર એવું રાજ્ય છે જ્યાં ભાજપની સરકાર છે. આવી સ્થિતિમાં એ જાણવું પણ જરૂરી છે કે રાજ્યમાં પાર્ટીના ખરાબ પ્રદર્શનના કારણો શું હોઈ શકે છે.
ભાજપને દક્ષિણના રાજ્યોમાં હજુ પણ ઉત્તર ભારતની પાર્ટી તરીકે માનવામાં આવે છે અને છેલ્લા ચાર વર્ષની ઘટનાઓએ આ ધારણાને જ સમર્થન આપ્યું છે. ગોમાંસનો વિવાદ હોય કે હિન્દી ભાષાની સર્વોપરિતા, મોદી સરકારને આરએસએસના એજન્ડાને પ્રોત્સાહન આપતી તાકાતના રૂપમાં જોવામાં આવે છે.
આરએસએસના હિંદુત્વ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત જીવનશૈલી કર્ણાટકના લોકો માટે હજુ પણ અજાણી છે. બીજેપી સામે શું કામ કરે છે તે એ છે કે બેંગલુરુ અને રાજ્યના અન્ય ભાગોમાં રહેતા ઉત્તર ભારતીયો મોટાભાગે યુવાન છે જેઓ હિન્દુત્વ સંગઠનો દ્વારા કરવામાં આવતી નૈતિક પોલીસિંગથી અસ્વસ્થ છે. આ વિભાગ વડાપ્રધાન તરીકે નરેન્દ્ર મોદીની તરફેણમાં હોઈ શકે છે, પરંતુ કર્ણાટકમાં ભાજપના શાસન માટે તે ઉત્સાહી હોય તે જરૂરી નથી.
રાજ્યની જનતાનો યેદિયુરપ્પા પર નથી વિશ્વાસ
દરેક રમતવીરની જેમ દરેક રાજકારણી પણ ટોચ પર પહોંચે છે અને પછી પડી જાય છે. યેદિયુરપ્પાના મામલામાં આવું જ થતું જણાય છે. એવું લાગે છે કે તે તેમની ટોચને પાર કરી ગયા છે, જ્યારે સિદ્ધારમૈયા સ્પષ્ટપણે તેમની ટોચ પર છે.
યેદિયુરપ્પાને જેલમાં રહેવાથી ભ્રષ્ટાચારનો ડાઘ કાયમ માટે ચોંટી ગયો છે. ભાજપ દાવો કરી રહ્યું છે કે કોર્ટના નિર્ણયથી આ ડાઘ સાફ થઈ ગયો છે, પરંતુ રાજનીતિ ધારણા પર ચાલે છે. આવી સ્થિતિમાં પૂર્વ સીએમ પર લાગેલા દાગને રાજકીય નૈરેટિવથી હટાવવો સરળ નથી. એક પ્રશાસક તરીકે પણ સિદ્ધારમૈયાનો રેકોર્ડ યેદિયુરપ્પાના કરતા સારો જણાય છે.
નવા નેતૃત્વનો અભાવ
ભાજપ માટે આ ચૂંટણીમાં નવા નેતૃત્વની દ્વિધા હતી. મુખ્યમંત્રી બોમાઈ પાર્ટીનો ચહેરો હોવા જ જોઈએ અને પાર્ટીએ એ પણ સંકેત આપ્યો છે કે જો ભાજપ સત્તામાં પાછા આવશે તો તેઓ મુખ્યમંત્રી રહેશે, પરંતુ તેની પાછળનું મોટું પરિબળ તેમનું લિંગાયત સમુદાયમાંથી આવવું છે.
પાર્ટી માટે કડવું સત્ય એ છે કે હવે 80 વર્ષીય બીએસ યેદિયુરપ્પા પણ તેના સૌથી મોટા નેતા બની ગયા છે. ચૂંટણી પ્રચારની શરૂઆતમાં, પાર્ટીએ નવા નેતૃત્વને કારણે ચૂંટણી લડવાનો પ્રયાસ કર્યો, પરંતુ જેમ જેમ મતદાનની તારીખ નજીક આવી તેમ તેમ યેદિયુરપ્પા પર પાર્ટીની નિર્ભરતા વધતી ગઈ. એવું પણ કહેવામાં આવ્યું હતું કે પછીથી ટિકિટોની વહેંચણી સુધી પણ યેદિયુરપ્પાનું જ કામ હતું. આ કારણોસર ભાજપની નવી અને જૂની પેઢી વચ્ચેનું વિભાજન પણ દેખાતું હતું અને તે અંગે જાહેરમાં નિવેદનો પણ કરવામાં આવ્યા હતા.
ભાજપ સરકારના વિકાસને કોરાણે મૂકાયો
ભાજપે પોતાના વિકાસના કાર્યક્રમો સામાન્ય લોકો સુધી પહોંચાડ્યા નથી. સમગ્ર ચૂંટણીમાં તેની ચર્ચા નહિવત રહી હતી. કોઈ મોટા નેતાની રેલીમાં કર્ણાટક સરકારની ઉપલબ્ધિઓની ચર્ચા કરવામાં આવી ન હતી. નાના નેતાઓએ તેમની અનુકૂળતા મુજબ સભાઓમાં તેમનો વિકાસ કાર્યક્રમ ચોક્કસપણે જણાવ્યો હતો. જ્યારે ભાજપે પણ આ જ કામ અગ્રતાના ધોરણે કરવું જોઈતું હતું.
