ગરવી તાકાત ગાંધીનગર : ગુજરાત સરકાર રાજ્ય વિધાનસભામાં પ્રાદેશિક જમીન કાયદાઓમાં એક મહત્વપૂર્ણ સુધારો રજૂ કરવા માટે તૈયાર છે, જેમાં ગુજરાત બિલ નં. 3 ઓફ 2026 રજૂ કરવામાં આવશે. સૌરાષ્ટ્ર ઘરખેડ, ભાડૂઆત સમાધાન અને કૃષિ જમીન (ગુજરાત સુધારો) બિલ, 2026 નામનો આ કાયદો સૌરાષ્ટ્ર ક્ષેત્રમાં અનધિકૃત જમીન કબજા અને ગેરકાયદેસર મિલકત ટ્રાન્સફરને રોકવાનો છે.
-> ઉલ્લંઘન કરનારાઓ માટે ભારે નાણાકીય દંડ :- મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ દ્વારા રજૂ કરાયેલા આ બિલનો મુખ્ય મુદ્દો કડક નાણાકીય પ્રતિબંધોની રજૂઆત છે. કલમ 75-A માં પ્રસ્તાવિત સુધારા હેઠળ, કોઈપણ વ્યક્તિ અથવા સંસ્થા જેની તરફેણમાં ગેરકાયદેસર જમીન ટ્રાન્સફર કરવામાં આવી છે તેને જમીનની વર્તમાન જંત્રી (બજાર મૂલ્ય) રકમના ત્રણ ગણા દંડનો સામનો કરવો પડશે. વધુમાં, આ બિલ કલેક્ટરને આવા આદેશ જારી થયાના એક મહિનાની અંદર જમીનને તેની મૂળ સ્થિતિમાં પુનઃસ્થાપિત કરવાનો આદેશ આપવાનો અધિકાર આપે છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, દંડ અંગેની આ ચોક્કસ જોગવાઈ 5 ડિસેમ્બર, 2015 થી અમલમાં આવી હોવાનું માનવામાં આવે છે.
-> કડક અમલીકરણ અને રાજ્ય કબજો :- આ બિલ 1949ના વટહુકમની કલમ 75 ને આધુનિક બનાવે છે જેથી સરકાર ખેતીની જમીનના ખોટા કબજા સાથે કેવી રીતે વ્યવહાર કરે છે તે સુવ્યવસ્થિત કરી શકાય. કલેક્ટરને શંકાસ્પદ ગેરકાયદેસર ટ્રાન્સફરમાં સામેલ પક્ષોને “કારણ બતાવો” નોટિસ જારી કરવાનો અધિકાર છે. જો તપાસ પછી ટ્રાન્સફર ગેરકાયદેસર જાહેર કરવામાં આવે તો: પક્ષકારોએ ત્રણ મહિનાની અંદર જમીનને તેની મૂળ સ્થિતિમાં પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે લેખિત બાંયધરી આપવી આવશ્યક છે. જો આ સમયમર્યાદામાં જમીન પુનઃસ્થાપિત કરવામાં ન આવે, તો તે રાજ્ય સરકારને સોંપવામાં આવશે, જે હાલના તમામ બોજોથી મુક્ત હશે.
-> ગુજરાતમાં એકરૂપતાની શોધ :- “ઉદ્દેશો અને કારણોના નિવેદન” અનુસાર, સુધારો રાજ્યભરમાં કાયદાકીય સુસંગતતાની જરૂરિયાત દ્વારા પ્રેરિત છે. હાલમાં, ગુજરાત બોમ્બે (મુખ્ય ભૂમિ) વિસ્તાર, કચ્છ પ્રદેશ અને સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશ માટે ત્રણ અલગ અલગ ભાડા કાયદા હેઠળ કાર્ય કરે છે. રાજ્ય સરકારે નોંધ્યું હતું કે ૧૯૪૯ના સૌરાષ્ટ્ર વટહુકમને ગુજરાતના બાકીના ભાગને સંચાલિત કરતા ૧૯૪૮ અને ૧૯૫૮ના કાયદાઓની જોગવાઈઓ સાથે સુસંગત બનાવવો જરૂરી છે. આમ કરીને, સરકાર ગેરકાયદેસર રીતે કબજે કરેલી જમીનનો નિકાલ કરવા અને ખેતીલાયક જમીનના નિયમોને અવગણનારાઓને દંડ કરવા માટે એક સમાન કાનૂની પદ્ધતિ પ્રદાન કરવાનો ઇરાદો ધરાવે છે. આ બિલ સત્તાવાર રીતે ૧૩ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૬ ના રોજ પ્રકાશિત થયું હતું, અને આગામી વિધાનસભા સત્રમાં ચર્ચાનો મુખ્ય મુદ્દો બનવાની અપેક્ષા છે.
