ગાંધીનગર : શાસનમાં પારદર્શિતા અને જવાબદારી તરફ આગળ વધતા, ગુજરાત સરકારે માહિતી અધિકાર (RTI) અધિનિયમ, 2005 ના વધુ અસરકારક અમલીકરણને સુનિશ્ચિત કરવાના હેતુથી નવી સૂચનાઓ જારી કરી છે. આ પગલું ગુજરાત માહિતી આયોગ દ્વારા 2023-24 માટે તેના વાર્ષિક વહીવટી અહેવાલમાં કરવામાં આવેલી મુખ્ય ભલામણોને અનુસરે છે, જે વિધાનસભા સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. 13 મે, 2025 ના પરિપત્ર મુજબ, રાજ્ય સરકારે ઘણા નાગરિક-મૈત્રીપૂર્ણ પગલાંને મંજૂરી આપી છે, જેમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે: સરકારી રેકોર્ડ યોગ્ય રીતે વર્ગીકૃત, અનુક્રમિત અને સત્તાવાર વેબસાઇટ પર પ્રકાશિત કરવા જોઈએ. પાંચ પાના સુધીની માહિતી મફતમાં પૂરી પાડવામાં આવશે.
જ્યારે ઇમેઇલ અથવા ઓનલાઈન દ્વારા માહિતીની વિનંતી કરવામાં આવે છે, ત્યારે તે ફોટોગ્રાફ્સના રૂપમાં પૂરી પાડવામાં આવવી જોઈએ. આવા કિસ્સાઓમાં, ભૌતિક નકલો જારી ન કરવી જોઈએ. જ્યારે અરજદારને રેકોર્ડના સ્વ-નિરીક્ષણ માટે આમંત્રિત કરવામાં આવે છે, ત્યારે ફક્ત સંબંધિત માહિતીનો ફોટોગ્રાફ અથવા પોર્ટેબલ સ્ટોરેજ ડિવાઇસમાં નકલ કરવાની મંજૂરી આપવી જોઈએ. ભૌતિક નકલો પછી પૂરી પાડવામાં ન આવવી જોઈએ. સરકારે તમામ પ્રથમ અપીલ અધિકારીઓને ફોર્મ-A, જાહેર માહિતી અધિકારીના ઇનપુટ્સ અને અપીલ દસ્તાવેજોને ધ્યાનમાં લીધા પછી પ્રથમ અપીલમાં “સ્પીકિંગ ઓર્ડર” જારી કરવામાં આવે તે સુનિશ્ચિત કરવાનો પણ નિર્દેશ આપ્યો છે.
જાહેર માહિતી અધિકારીઓ આ આદેશોનું પાલન કરવા માટે બંધાયેલા રહેશે. સક્રિય જાહેરાતને વધુ મજબૂત બનાવવાના પ્રયાસમાં, તમામ જાહેર અધિકારીઓને 2009 અને 2019 માં જારી કરાયેલ માર્ગદર્શિકા અનુસાર કલમ 4(1)(b) જાહેરાતોને અપડેટ કરવાની સૂચના આપવામાં આવી છે. સક્રિય જાહેરાત (PAD) નાગરિકોને મફતમાં, નિર્ધારિત ફી પર અથવા છાપવાના ખર્ચે ઉપલબ્ધ કરાવવી જોઈએ. આ જાહેરાતમાં અરજદારો દ્વારા વારંવાર વિનંતી કરવામાં આવતી માહિતીનો પણ સમાવેશ થવો જોઈએ. અધિકૃત પરિપત્રમાં જણાવાયું છે કે ગેરકાયદેસર બાંધકામો, અયોગ્ય પ્રભાવ અને પરમિટ.
લાઇસન્સ, પરવાનગીઓ અને અધિકૃતતા માટે આપવામાં આવેલી મંજૂરીઓ અંગે રાજ્ય સરકાર દ્વારા લેવામાં આવેલા પગલાંની વિગતો સક્રિયપણે પ્રકાશિત કરવી જોઈએ. વધુમાં, તમામ જાહેર અધિકારીઓને એવી સિસ્ટમ સ્થાપિત કરવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે જે મંજૂરી પ્રક્રિયાના દરેક તબક્કે અરજદારને SMS અથવા ઇમેઇલ દ્વારા આપમેળે સૂચિત કરે. આ ખાતરી કરે છે કે અરજદારોને તેમની અરજીઓની પ્રગતિ વિશે માહિતગાર રાખવામાં આવે. આ નિર્ણયનું સ્વાગત કરતા, ગુજરાત માહિતી પંચે રાજ્ય સરકારનો “ક્રાંતિકારી સૂચનાઓ” તરીકે આભાર વ્યક્ત કર્યો જે RTI કાયદાના અમલીકરણમાં ધરમૂળથી સુધારાનું વચન આપે છે.
